Γρηγόριος Σκαλκέας MD, PhD

Ο κ. Γρηγόρης Σκαλκέας γεννήθηκε στην Αερόπολη της  Μάνης. Είχε πατέρα τον Διονύσιο Σκαλκέα, φιλόλογο και μητέρα την Σοφία Χρηστέα. Μετά την περάτωση των εγκυκλίων σπουδών του εισήχθη στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, από την οποία και απεφοίτησε το 1953. Το 1956 ανεκηρύχθη διδάκτωρ και το 1957 έλαβε την ειδίκευση του Γενικού Χειρουργού. Αφού εξεπλήρωσε τις προς την Πατρίδα υποχρεώσεις του, υπηρετήσας στις Ένοπλες Δυνάμεις, μετέβη στην αλλοδαπή για μεταπτυχιακές σπουδές.

Παρέμεινε πέντε έτη, κυρίως στην Αγγλία αλλά και στις Η.ΠΑ, όπου απέκτησε την ειδικότητα της Θωρακικής και Καρδιαγγειακής Χειρουργικής και την εξειδίκευση των μεταμοσχεύσεων.

Μετά την επάνοδό του στην Ελλάδα εργάστηκε στην Α’ Χειρουργική Κλινική του Πανεπιστημίου Αθηνών ως επιμελητής του Τμήματος Καρδιαγγειακής και Θωρακικής Χειρουργικής και ακολούθως ανέλαβε την διεύθυνση αυτού, κατόπιν εκλογής. Το Τμήμα αυτό το εγκατέστησε το 1974 στο Νοσοκομείο Νοσημάτων Θώρακος «Σωτηρία». Ήταν δυνάμεως 35 κλινών και 8 κλινών συγχρόνου Μονάδος Εντατικής Θεραπείας.   

Ανήλθε όλες τις βαθμίδες της Πανεπιστημιακής ιεραρχίας. Το 1964 ανεκηρύχθη παμψηφεί Υφηγητής και ακολούθως εξελέγη Εντεταλμένος Υφηγητής το 1965. Τον Φεβρουάριο του 1967 εξελέγη  Τακτικός Καθηγητής της Χειρουργικής.

Καθ’ όλη τη διάρκεια του βίου του επέδειξε μεγάλες οργανωτικές και δημιουργικές ικανότητες.

Η νεοσύστατη πανεπιστημιακή έδρα του εστερείτο χειρουργικής κλινικής, την οποίαν ο ίδιος εδημιούργησε.

Ίδρυσε επίσης στο Λαϊκό Νοσοκομείο  Μονάδα Μεταμοσχεύσεως Οργάνων, η μόνη μονάδα που υπάρχει μέχρι σήμερα και φέρει το όνομά του, όπου το 1971 εξετέλεσε την πρώτη μεταμόσχευση νεφρού στην Αθήνα , βοηθούμενος από τους συνεργάτες του κ. κ. Ιωάννη Χωματά και Αλκιβιάδη Κωστάκη. Επίσης την πρώτη ταυτόχρονη μεταμόσχευση νεφρού και παγκρέατος, το 1989, μετά του κ. Αλκιβιάδη Κωστάκη.

Η αγάπη του προς την έρευνα τον οδήγησε στη δημιουργία Εργαστηρίου Πειραματικής Χειρουργικής και Χειρουργικής Ερεύνης, το οποίο υπήρξε το μόνο οργανωμένο πειραματικό εργαστήριο και το οποίο έλαβε, τιμής ένεκεν, το όνομα του διδασκάλου του Καθηγητή Νικολάου Χρηστέα. Τούτο απετέλεσε την μόνη έδρα στη Χώρα μας Πειραματικής Χειρουργικής.

Στο εργαστήριο αυτό έχουν εκπονηθεί 35 διατριβές επί Υφηγεσία και 197 διατριβές επί διδακτορία. Έχουν δημοσιευθεί 135 ξενόγλωσσες εργασίες, 180 abstracts, 102 ελληνικές εργασίες, 215 περιλήψεις, 14 εργασίες σε τιμητικούς τόμους κ.λ.π.

Το 1977 εξελέγη Καθηγητής της Χειρουργικής (Clinical Professor of Surgery) στο Ohio State University, στην πόλη Colombus,  των Η.Π.Α.

Εχει εκλεγεί Μέλος της Ακαδημίας Tiberina της Ρώμης, Ξένος Εταίρος της Εθνικής  Χειρουργικής Ακαδημίας  της Γαλλίας και  της Ακαδημίας Επιστημών της Ν. Υόρκης. Επίσης τακτικόν μέλος της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας (Academia Europea), όπου και συμμετείχε στο εκλεκτορικό σώμα  για την εκλογή νέων μελών.

Είναι μέλος (Ιδρυτικό, Τακτικό, Επίτιμο ή Πρόεδρος) σε 47 ελληνικές και ξένες επιστημονικές εταιρίες ή  Κολλέγια. 

Διετέλεσε Προεδρεύων Αντιπρόεδρος του Δ.Σ του νοσοκομείου ΚΑΤ και συνέβαλε στο να μετατραπεί από νοσοκομείο χρονίως πασχόντων σε σύγχρονο νοσοκομείο ατυχημάτων. Υπήρξε Πρόεδρος του Εθνικού Γνωμοδοτικού Συμβουλίου Έρευνας και Τεχνολογίας της Γενικής Γραμματείας Έρευνας και Τεχνολογίας. Μέλος και Πρόεδρος του Κεντρικού Επιστημονικού Συμβουλίου Υγείας και Πρόνοιας, Αντιπρόεδρος του Υπηρεσιακού Συμβουλίου του Υπουργείου Υγείας. Πρόεδρος της Επιτροπής Ερευνών του Πανεπιστημίου Αθηνών καθώς και μέλος της Επιτροπής Ερευνών του Υπουργείου Παιδείας.

Διετέλεσε Πρόεδρος της Διοικούσης Επιτροπής του Πανεπιστημίου Στερεάς Ελλάδος. Είναι Πρόεδρος του Δ.Σ. του Ιδρύματος «Περικλής Σ. Θεοχάρης», Μέλος του Δ.Σ. του Ωδείου Αθηνών και άλλων Ιδρυμάτων.  Είναι Αντιπρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Ιδρύματος Υποστηρίξεως του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Διετέλεσε Μέλος του Δ.Σ. του Δ.Ο. Λαμπράκη.  Διετέλεσε Πρόεδρος του πολιτιστικού συλλόγου «Ελληνική Γλωσσική Κληρονομιά».

Ο Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας τον έχει τιμήσει με το Παράσημο του Ανωτέρου Ταξιάρχη του Φοίνικος και ο Πρόεδρος της Γαλλικής Δημοκρατίας με τον τίτλο του Ιππότου της Λεγεώνος της Τιμής. Του έχει επίσης απονεμηθεί και από τον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας και ο Μεγαλόσταυρος του Τάγματος του Φοίνικος.

Ο Παναγιώτατος Οικουμενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολομαίος του έχει απονείμει τον τίτλο του ΄Αρχοντος Μεγάλου Ρεφερενδαρίου του Οικουμενικού Θρόνου.

Ο Μακαριστός Πατριάρχης Διόδωρος των Ιεροσολύμων του έχει απονείμει τον τίτλο του Ανωτέρου Ταξιάρχη του Τάγματος των Ορθοδόξων Σταυροφόρων του Παναγίου Τάφου.

΄Εχει τιμηθεί με τους τίτλους του «φίλου» και του επιτίμου διδάκτορος του Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης.  Επίσης του έχει απονεμηθεί ο τίτλος του Επιτίμου Καθηγητού του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου.

Διετέλεσε Μέλος της Επιτροπής για την πρόταση υποψηφιοτήτων για Βραβείο Νόμπελ στην Ιατρική και Φυσιολογία.

Κατά την μακρά Πανεπιστημιακή σταδιοδρομία του, εξέδωσε τρία Πανεπιστημιακά Συγγράμματα, μία Μονογραφία και δημοσίευσε πολλές εργασίες στην Ελλάδα και την Αλλοδαπή, καθώς και ανακοινώσεις σε διεθνή συνέδρια. Δεκαπέντε εκ των εργασιών του έχουν βραβευθεί σε Συνέδρια στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

Έχει λάβει διεθνές δίπλωμα ερευσιτεχνίας, για την δημιουργία προσθετικού αγγείου προς αντιμετώπιση των θωρακοκοιλιακών ανευρυσμάτων.  Το προσθετικό αυτό αγγείο εχρησιμοποιήθη επιτυχώς, επί ανθρώπων, υπό του Καθηγητού κ. Safi στο Πανεπιστήμιο  Baylor του Houston του Texas.

΄Εχει κληθεί να διδάξει ως επισκέπτης Καθηγητής σε πολλά Πανεπιστήμια της Ευρώπης και της Αμερικής.

Η Ακαδημία Αθηνών τον εξέλεξε τακτικό μέλος της το 1989.  Διετέλεσε δύο φορές Πρόεδρος της Τάξεως των Θετικών Επιστημών και Πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών κατά το έτος 2003, την οποία και ανακαίνισε εκ βάθρων, εξασφάλισε δε και τη χρηματοδότηση για την έκδοση χρηστικού λεξικού της Ελληνικής Γλώσσης.

Από του πρώτου έτους της εκλογής του αγωνίσθηκε για την δημιουργία του Ιδρύματος Ιατροβιολογικών Ερευνών, στο πλαίσιο της Τάξεως των Θετικών Επιστημών της Ακαδημίας Αθηνών, για την προώθηση της έρευνας στην χώρα μας.  ΄Ηδη από το 2002, το ΄Ιδρυμα αυτό, εκτάσεως 28.000 τ.μ., λειτουργεί με 300 Ερευνητές και 50 Διοικητικούς και Τεχνικούς υπαλλήλους, έχει δε θεωρηθεί από τον Επίτροπο της ΄Ερευνας της Ευρωπαϊκής Ενώσεως, κ. Ποτόσνικ,  ως το κορυφαίο ερευνητικό κέντρο της Ευρώπης, «top of the top in Europe».

Η Ακαδημία Αθηνών ομόφωνα έχει εκλέξει τον κ. Σκαλκέα, Πρόεδρο του 5μελούς Διοικητικού Συμβουλίου του Ιδρύματος αυτού.

Ο κ. Σκαλκέας αφοσιώθηκε στον ασθενή και άσκησε το λειτούργημά του σύμφωνα με τα ιπποκρατικά ιδεώδη. Αγάπησε τους φοιτητές του και προσπάθησε να τους διδάξει όχι μόνον την ιατρική επιστήμη και τέχνη αλλά και την αγάπη προς τον άνθρωπο, απαραίτητη προϋπόθεση για τον λειτουργό της ιατρικής.

Συμπαραστάθηκε σε εκλεκτούς συνεργάτες του για την πρόοδο και την εξέλιξη της σταδιοδρομίας τους και είναι ευτυχής που 24 εξ’ αυτών  έχουν εκλεγεί καθηγητές Α’ βαθμίδος σε διάφορα πανεπιστήμια της χώρας, πολλοί άλλοι δε σε άλλες καθηγητικές βαθμίδες καθώς και πολλοί διευθυντές κρατικών κλινικών νοσοκομείων.